D Türü Yetki Belgesi Nedir? D1, D2, D3, D4 Belgesi Nasıl Alınır?

D türü yetki belgeleri, otobüsle tarifeli ya da tarifesiz yurtiçi yolcu taşımacılığı veya hususi taşımacılık yapacak gerçek ve tüzel kişilerin Ulaştırma Bakanlığı tarafından alınması zorunlu olan yetki belgesidir. Bu belgeler, yurtiçi otobüs taşımacılığı sektöründe faaliyet göstermek isteyen firmaların yasal çerçevede hizmet vermelerini sağlar.

D Türü Yetki Belgeleri Türleri

D türü yetki belgesi, taşımanın şekline göre dört farklı türe ayrılmaktadır:

• •D1 Yetki Belgesi: Ticari ve tarifeli olarak şehirlerarası yolcu taşımacılığı yapacaklara
• •D2 Yetki Belgesi: Ticari ve tarifesiz olarak yolcu taşımacılığı yapacaklara
• •D3 Yetki Belgesi: Hususi taşımacılık faaliyetinde kendi personelini taşıyacaklara
• •D4 Yetki Belgesi: Şehir içi ve 100 km'ye kadar şehirlerarası tarifeli/tarifesiz taşımacılık yapacaklara

D1 Yetki Belgesi Nedir?

D1 yetki belgesi, otobüsle tarifeli olarak şehirlerarası ticari yolcu taşımacılığı yapacak gerçek ve tüzel vergi mükelleflerine verilen belge türüdür. D1 belgesi sahipleri belirlenen hat ve güzergahlarda düzenli sefer düzenleyebilirler.

D1 Belgesi Şartları

• •Vergi mükellefi olma zorunluluğu
• •Ticari olarak kayıt ve tescil edilmiş özmal otobüslerle toplam 150 adet koltuk kapasitesi
• •60.000 TL sermaye veya işletme sermayesi
• •Şoförü dahil en az 25 koltuk kapasitesine sahip ticari otobüsler
• •Asgari kapasiteyi sağlayacak özmal otobüslerin 10 yaşından büyük olmaması
• •Sürücülerin SRC 1 veya SRC 2 mesleki yeterlilik belgesi
• •Psikoteknik değerlendirme belgesi zorunluluğu

D1 yetki belgesi sahipleri, belirlenen hat çizelgesinde kayıtlı taşıma hattı veya güzergahına yasal zorunlu sebepler dışında mutlaka uymak zorundadır.

D2 Yetki Belgesi Nedir?

D2 yetki belgesi, ticari ve tarifesiz olarak taşımacılık yapacaklara verilir. Şehir içi taşımacılıkta görev yapacak olan gerçek ve tüzel kişilere verilmektedir. D2 belgesi ile güzergah boyunca aynı yolcu grubunun taşınması, kapalı kapı seferler ve mekik şeklinde taşıma faaliyetleri yapılabilir.

D2 Belgesi Şartları

• •Faal vergi mükellefi olma zorunluluğu
• •Ticari olarak kayıt ve tescil edilmiş özmal otobüslerle toplam 75 adet koltuk kapasitesi
• •30.000 TL sermaye veya işletme sermayesi
• •Sürücüsü dahil en az 25 koltuk kapasiteli özmal ticari otobüs
• •Özmal otobüsün ilk başvuru ve faaliyet süresince 10 yaşından büyük olmaması

D2 Belgesi Özel Durumlar

Sadece engelli ve diyaliz hastalarını taşımak üzere D2 yetki belgesi almak için başvuran kişilerde:

• •En az 1 adet otobüs dışında asgari kapasite şartı aranmaz
• •Yalnızca 1 adet taşıtı bulunanlar için yetki belgesi ücretlerinde %75 indirim uygulanır
• •Özel hasta nakil hizmeti için düzenlenmiş araçlar kullanılabilir

D3 Yetki Belgesi Nedir?

D3 yetki belgesi, hususi taşımacılık faaliyetinde bulunarak kendi personelinin taşımasını yapmak isteyenlere verilir. Bu belge ile ticari amaçlı taşımacılık yapılamaz, sadece firma personelinin taşınması mümkündür.

D3 Belgesi Şartları

• •En az 1 adet özmal otobüs sahipliği
• •Sermaye şartı bulunmamaktadır
• •Sadece kendi personeli taşınabilir
• •Ticari amaçlı taşımacılık yasaktır
• •Araç yaşı sınırlaması belirtilmemiş

D4 Yetki Belgesi Nedir?

D4 yetki belgesi, ticari olarak taşıma mesafesine bakılmadan şehir içi ve 100 kilometreye kadar olan şehirlerarası tarifeli ve tarifesiz taşımacılık yapacaklara verilir.

D4 Belgesi Şartları

• •En az 1 adet otobüs ile asgari kapasiteye sahip olma
• •Tüzel kişilikler için 5.000 TL sermaye veya işletme sermayesi
• •Şehir içi ve 100 km'ye kadar şehirlerarası faaliyet alanı
• •Tarifeli ve tarifesiz taşımacılık yapılabilir
• •Vergi mükellefi olma şartı

D1, D2, D3 ve D4 Belgesi Arasındaki Temel Farklar

• •Faaliyet Alanı: D1 şehirlerarası, D2 şehir içi, D3 personel, D4 şehir içi+100km arası
• •Koltuk Kapasitesi: D1 (150), D2 (75), D3 (minimum yok), D4 (minimum yok)
• •Sermaye Gereksinimi: D1 (60.000 TL), D2 (30.000 TL), D3 (yok), D4 (5.000 TL)
• •Araç Yaşı: D1/D2 asgari kapasite için 10 yaş, D3/D4 belirtilmemiş
• •Faaliyet Türü: D1 tarifeli, D2 tarifesiz, D3 personel, D4 her ikisi
• •Sözleşmeli Araç: D1 özmal sayının 3 katı, diğerleri belirtilmemiş

D Türü Belgeler İçin Genel Şartlar

• •Vergi mükellefi olma (D3 hariç belirtilmemiş)
• •Ticari veya hususi olarak tescilli araçlar
• •Minimum koltuk kapasitesi şartları (D1, D2)
• •Sermaye veya işletme sermayesi gereksinimleri
• •SRC belgesi ve psikoteknik değerlendirme (D1)
• •Yaş sınırlamaları (asgari kapasite için 10 yaş)

Sözleşmeli Taşıt Kullanımı

D1 yetki belgesi sahipleri, özmal otobüs cinsi taşıt sayısının 3 katını geçmemek üzere ticari olarak kayıt ve tescil edilmiş sözleşmeli otobüs cinsi taşıtları isteğe göre taşıt belgesine kaydedirebilirler.

Sonuç

D türü yetki belgeleri, yurtiçi otobüs taşımacılığı sektöründe faaliyet göstermek isteyen kişi ve kuruluşlar için vazgeçilmez belgelerdir. Doğru belge türünün seçimi, uygun araç filosu ve gerekli şartların eksiksiz yerine getirilmesi, bu sektörde başarılı bir şekilde hizmet vermenin temel koşullarından biridir.